Roman Dmowski – bez wątpienia jeden z największych polityków polskich XX w. Współtwórca Ruchu Narodowego oraz ruchu politycznego „Narodowa Demokracja”.
O Dmowskim napisano już bardzo wiele, jego działalność i zasługi dla sprawy polskiej są najlepszym dowodem jego pozycji wśród postaci historycznych XX wieku.
Jedną z najbardziej doniosłych chwil w działalności tego polityka była konferencja pokojowa w Paryżu, zwieńczona podpisaniem Traktatu Wersalskiego, głównego traktatu pokojowego kończącego I Wojnę Światową.
Jak do tego doszło? W połowie 1915 r. Dmowski wyjechał do Paryża, gdzie przejął kierownictwo w tzw. Kole Politycznym. Przywódca endecji rozpoczął wówczas szeroko zakrojoną akcję agitacyjną na rzecz niepodległości Polski. W 1916 r. złożył w tej sprawie stosowny memoriał rządom Francji i Anglii oraz ambasadorowi rosyjskiemu w Paryżu.
W 1917 roku praca Narodowych Demokratów skupiła się na organizowaniu oficjalnej politycznej reprezentacji Polski oraz formowaniu polskiej armii. 15 sierpnia 1917 r. utworzony został w Lozannie Komitet Narodowy Polski z siedzibą w Paryżu. Do jego głównych zadań należało reprezentowanie Polski wśród sprzymierzonych, opieka cywilna nad Polakami oraz zajmowanie się sprawami politycznymi Armii Polskiej. Prezesem KNP został Roman Dmowski.
Komitet został uznany za reprezentanta interesów Polski na arenie międzynarodowej. To dlatego na początku 1919 r. Dmowski został delegatem na konferencję pokojową w Paryżu. Tam przeprowadza szereg wykładów, w języku angielskim i francuskim, obrazując potrzebę istnienia państwa polskiego na mapie Europy. Przedstawia koncepcje granic, włączając w nie również Górny Śląsk, Pomorze z Gdańskiem, Warmię i Mazury, wschodnią Białoruś. Granice te miały pokrywać się z granicami II RP.
Dzięki Romanowi Dmowskiemu 28 czerwca 1919 r. Polska oficjalnie wraca na mapę Europy jako wolne państwo.
Święto Niepodległości obchodzone jest Polsce 11 listopada. Data jest uzasadniana końcem w tym dniu I wojny światowej (klęska Niemiec na froncie zachodnim).
Romana Dmowskiego bez żadnej przesady można uważać za politycznego twórcę Niepodległej Polski.
Tomasz Filak
Autor jest prezesem koła Młodzieży Wszechpolskiej w Częstochowie oraz członkiem Zarządu Okręgu Śląskiego MW. Studiuje politologię na AJD w Częstochowie.